İzmir Büyükşehir Belediyesi, İşitme Engelliler Haftası kapsamında kentte yaşayan sağır ve işitme engelli yurttaşların günlük yaşamda karşılaştığı iletişim engellerini azaltmaya yönelik hizmetlerini duyurdu. Belediyenin 24 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre sağlık, ulaşım, sosyal destek, eğitim ve istihdam gibi farklı alanlarda erişilebilirlik odaklı hizmetler yürütülüyor. Bu hizmetlerin merkezinde ise Türk İşaret Dili tercümanlarıyla çalışan Sessiz Destek Çözüm Merkezi bulunuyor.
Hastane randevusundan kamu işlemlerine kadar tercüman desteği
Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü bünyesindeki Türk İşaret Dili Birimi, sağır ve işitme engelli yurttaşların hem belediye hizmetlerinde hem de farklı kamu kurumlarındaki işlemlerinde iletişim desteği alabilmesini sağlıyor. Belediyenin açıklamasında, Sessiz Destek Çözüm Merkezi aracılığıyla Eşrefpaşa Hastanesi'nden randevu oluşturulabildiği ve muayene günü yüz yüze tercüman desteği alınabildiği belirtiliyor.
Aynı sistem yalnız sağlık hizmetleriyle sınırlı değil. Yurttaşlar farklı kamu kurumlarında işlem yapmaları gerektiğinde de Türk İşaret Dili tercümanlarından görüntülü veya yüz yüze destek alabiliyor. Bu yapı, resmi işlemlerde üçüncü kişilere bağımlılığı azaltmayı ve bireyin kendi işlemini daha doğrudan takip edebilmesini amaçlıyor.
Ulaşım, sosyal yardım ve işitme cihazı desteği de var
Belediyenin erişilebilir hizmet paketi içinde ücretsiz ulaşım, su faturası indirimi, sosyal yardım, işitme cihazı desteği, sağlık taraması etkinlikleri, nikâh işlemlerinde tercümanlık ile çeşitli kurs ve eğitimler de yer alıyor. Hizmetlerin farklı alanlara yayılması, erişilebilirliğin yalnızca tek bir kurum kapısında değil günlük yaşamın birçok noktasında ele alınmasını sağlıyor.
İşitme engelli yurttaşların belediye meclisi toplantılarını işaret dili çevirisiyle takip edebilmesi de açıklamada öne çıkan başlıklardan biri. Kentle ilgili kararların alındığı toplantılarda işaret dili desteğinin bulunması, bilgiye erişim açısından önemli bir kanal oluşturuyor.
İstihdam için Destekli İstihdam Ofisi
Çalışma hayatına katılım konusunda ise Destekli İstihdam Ofisi devreye giriyor. İş arayan sağır ve işitme engelli yurttaşlar, işaret dili tercümanı eşliğinde başvuru ve yönlendirme desteği alabiliyor. Böylece yalnız sosyal yardım değil, iş gücü piyasasına katılım ve bağımsız gelir elde etme süreçleri de hizmet zincirinin bir parçası haline geliyor.
Belediyenin açıklamasında hizmetlerden yararlanan yurttaşların deneyimlerine de yer verildi. Engelli ulaşım kartı başvurusundan hastane randevusuna ve iş arama desteğine kadar farklı işlemlerde çevirmen desteğinin günlük hayatı kolaylaştırdığı ifade edildi. Bu örnekler, erişilebilirliğin yalnız fiziksel düzenlemelerden ibaret olmadığını; iletişimin de temel bir erişim alanı olduğunu gösteriyor.
Görüntülü destek evden çıkmadan erişim sağlıyor
Görüntülü tercümanlık modeli özellikle ilk temasın uzaktan kurulabilmesi açısından dikkat çekiyor. Sağır veya işitme engelli bir yurttaş, hizmet noktasına gitmeden önce görüntülü görüşmeyle bilgi alabiliyor, gerekli yönlendirmeyi öğrenebiliyor ve uygun durumda yüz yüze tercüman desteği planlayabiliyor. Bu model zaman kaybını azaltırken işlemlerin daha hazırlıklı yürütülmesine de yardımcı olabiliyor.
Belediye bünyesindeki Engelsiz Çağrı Merkezi de yalnız sağır ve işitme engelli bireylerin kullanımına açık görüntülü çağrı hizmeti sunuyor. Kurum, hattın gerçekten bu hizmete ihtiyaç duyan kişiler tarafından kullanılmasının önemine dikkat çekiyor.
Erişilebilir kent hizmetlerinde iletişim boyutu
İşitme Engelliler Haftası, erişilebilirlik konusunun görünürlük kazandığı dönemlerden biri olsa da belediyenin açıkladığı hizmetler yıl boyunca devam eden uygulamalar niteliğinde. Sağlık randevusu, ulaşım kartı, su faturası indirimi, sosyal yardım, istihdam ve meclis toplantılarına erişim gibi farklı başlıkların ortak noktası, iletişim engelini hizmete erişimin önünde bir bariyer olmaktan çıkarmak.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türk İşaret Dili tercümanlarıyla yüz yüze ve görüntülü desteğin sürdürülmesinin yanı sıra sağır ve işitme engelli yurttaşların ihtiyaçlarına göre hizmetlerin geliştirilmesini hedeflediğini belirtiyor. Güncel hizmetlerin kapsamı ve başvuru kanalları belediyenin Engelli Çalışmaları birimleri ile resmi iletişim kanallarından takip edilebiliyor.
Hizmetin devamlılığı neden önemli?
Erişilebilirlik uygulamalarında yalnızca bir hizmetin var olması değil, yurttaşın o hizmete hangi kanaldan ve ne kadar kolay ulaşabildiği de belirleyici oluyor. Görüntülü çağrı, yüz yüze tercümanlık ve farklı belediye birimleri arasında yönlendirme yapılabilmesi bu nedenle aynı sistemin birbirini tamamlayan parçaları olarak öne çıkıyor. Özellikle sağlık, istihdam ve resmi işlem gibi zaman ve doğru iletişim gerektiren alanlarda tercüman desteğinin önceden planlanabilmesi, işlem sırasında ortaya çıkabilecek iletişim kopukluklarını azaltabiliyor.
İzmir'deki model, işaret dili hizmetini tek bir fiziksel noktaya sıkıştırmak yerine hastane, belediye birimleri, kamu işlemleri ve görüntülü çağrı kanalları arasında yaygınlaştırmayı hedefliyor. İşitme Engelliler Haftası kapsamında yapılan güncel hatırlatma da bu hizmetlerin yalnız özel günlerde değil, yıl boyunca ihtiyaç duyulan temel erişilebilirlik araçları olduğunu yeniden görünür hale getiriyor.
