Tarım ve Orman Bakanlığının kamuoyuna açıkladığı taklit ve tağşiş yapılan gıdalar listesi 24 Eylül'de yeni kayıtlarla güncellendi. Güncel paylaşımlara göre listeye toplam 53 yeni ürün eklendi; bunların 13'ü sağlığı tehlikeye düşürebilecek uygunsuzluklar kapsamında değerlendirildi. Bakanlığın Güvenilir Gıda sistemi, laboratuvar sonuçlarıyla kesinleşen uygunsuzlukları firma, ürün, marka, parti veya seri numarası ve tespit edilen uygunsuzluk bilgileriyle kamuoyuna açıyor.
Taklit ve tağşiş ne anlama geliyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit veya tağşiş yapılan gıdaları farklı uygunsuzluk türlerine göre yayımlıyor. Bir ürüne aynı değeri taşımayan başka bir maddenin eklenmesi veya ürünün temel özelliğini oluşturan unsurların mevzuata aykırı biçimde azaltılması bu kapsamda değerlendirilebiliyor. Örneğin farklı yağların zeytinyağına karıştırılması, Bakanlığın verdiği tipik örneklerden biri.
Bu listelerin amacı tüketicinin satın aldığı ürün hakkında doğrulanmış resmi bilgiye ulaşmasını sağlamak. Bir ürün veya marka hakkında sosyal medyada dolaşan iddialar yerine Bakanlığın kamuoyu duyuru sistemindeki kayıtların kontrol edilmesi, yanlış veya eski bilgilerin yayılmasını önlemek açısından önemli.
53 yeni ürün gündemde
24 Eylül güncellemesinde toplam 53 yeni ürünün kamuoyu listelerine eklendiği bildirildi. Güncel haberlerde bunların 13'ünün doğrudan sağlığı tehlikeye düşürebilecek uygunsuzluk grubunda yer aldığı aktarılıyor. Listede farklı ürün gruplarından kayıtlar bulunabildiği için tüketicilerin yalnız marka adına değil ürün adı, parti veya seri numarası ve firma bilgisine birlikte bakması gerekiyor.
Aynı markanın farklı ürünleri veya farklı üretim partileri arasında durum değişebileceğinden, listede bir firma adının görülmesi bütün ürünlerin otomatik olarak aynı uygunsuzluğa sahip olduğu anlamına gelmeyebilir. Bakanlığın sisteminde yayımlanan kayıt bazındaki ayrıntılar bu nedenle önem taşıyor.
Resmi liste nasıl kontrol edilir?
Tarım ve Orman Bakanlığı Güvenilir Gıda portalında taklit veya tağşiş yapılan gıdalar için ayrı sorgulama alanları sunuyor. Sistem, laboratuvar sonucuyla kesinleşen kayıtların kamuoyuna açıklanmasına ilişkin mevzuat çerçevesinde çalışıyor. Kullanıcılar güncel gıda kamuoyu duyurularına e-Devlet üzerinden de erişebiliyor.
Bakanlığın Güvenilir Gıda mobil uygulaması da bu bilgilere erişim sağlıyor. Uygulamada taklit ve tağşiş listelerinin yanı sıra gıda işletmelerinin denetim bilgileri görüntülenebiliyor. Karekod özelliğiyle işletmenin son denetim tarihine ulaşmak ve “Çek-Gönder” özelliğiyle uygunsuzluk bildirmek de mümkün.
Tüketici neye dikkat etmeli?
Bir ürünün güncel listede olup olmadığını kontrol ederken marka, ürün adı, üretici veya ithalatçı firma, parti-seri numarası ve açıklanan uygunsuzluk bilgisinin birlikte incelenmesi gerekiyor. Yalnız sosyal medyada paylaşılan ekran görüntülerine veya eski listelere dayanmak, güncel olmayan bilgilerin yanlış yorumlanmasına neden olabilir.
Satın alınan ürünün resmi kayıttaki partiyle eşleşmesi durumunda tüketicilerin Bakanlığın güncel yönlendirmelerini takip etmesi önemli. Sağlıkla ilgili bir şüphe oluştuğunda ise internet yorumlarına göre hareket etmek yerine uygun sağlık hizmetine başvurulması gerekiyor. Gıda güvenliğiyle ilgili ihbarlar Bakanlığın resmi kanallarından iletilebilir.
Liste neden sürekli güncelleniyor?
Gıda denetimleri yıl boyunca devam ettiği için laboratuvar analizleri tamamlandıkça kamuoyu duyurularına yeni kayıtlar eklenebiliyor. Bu nedenle bir ürünün önceki bir tarihte listede bulunmaması, gelecekte herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmeyeceği anlamına gelmiyor. Benzer şekilde geçmişte duyurulan bir kaydın güncel durumu da resmi sistemden kontrol edilmeli.
Bakanlık, gıda güvenilirliğinde şeffaflığı artırmak amacıyla dijital sorgulama ve mobil uygulama kanallarını genişletiyor. Vatandaşların yalnız kamuoyu duyurularını görmesi değil, işletmelerin denetim bilgilerine ulaşması ve uygunsuzlukları doğrudan bildirebilmesi de sistemin parçaları arasında.
Güncel kayıt esas alınmalı
24 Eylül'deki yeni güncelleme, gıda alışverişinde etiket ve parti bilgilerinin önemini yeniden gündeme getirdi. Tüketicilerin “hangi marka listede?” sorusunun yanında hangi ürünün, hangi firma ve parti bilgisiyle duyurulduğunu kontrol etmesi daha doğru sonuç veriyor.
Güncel ve doğrulanmış bilgi için Tarım ve Orman Bakanlığının Güvenilir Gıda portalı ile e-Devlet'teki gıda kamuoyu duyuru hizmeti esas alınmalı. Yeni kayıtlar denetim ve analiz süreçleri tamamlandıkça değişebileceği için alışveriş öncesinde veya şüpheli bir ürünle karşılaşıldığında listenin güncel sürümünü kontrol etmek en güvenilir yöntem.
