Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, peynir üretiminde kullanılan hammaddelerden olgunlaştırma sürelerine, etiket bilgilerinden saklama koşullarına kadar birçok alanda kurallar getiriyor. Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı.
2026/24 numaralı tebliğ, doğrudan tüketilen peynirlerin yanı sıra başka gıdaların üretiminde hammadde veya yarı ürün olarak kullanılan peynirleri de kapsıyor. Düzenleme, 2015/6 numaralı önceki Peynir Tebliği'nin yerini aldı.
Hangi peynirlerde 4 ay olgunlaştırma zorunlu?
Çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin en az dört ay uygun koşullarda olgunlaştırılması gerekiyor. Bu ürünler, belirtilen olgunlaştırma süresi tamamlanmadan taze olarak satışa sunulamayacak.
Dört aylık koşul bütün peynir çeşitleri için geçerli değil. Düzenleme, üretiminde kullanılan süt ve işleme yöntemi bakımından tebliğde tanımlanan ürünleri kapsıyor.
Peynir üretiminde hangi maddeler kullanılamayacak?
Yeni tebliğde peynirlerin içeriğine ilişkin sınırlamalar da bulunuyor. Buna göre süt proteini dışındaki proteinler, jelatin, soya ürünleri, süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar ile nişasta peynir üretiminde kullanılamayacak.
Ancak çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla, teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanımına istisna tanınıyor.
Bu hükümler, üretim aşamasında kullanılabilecek hammaddelerin ve yardımcı bileşenlerin sınırlarını belirliyor.
Eski kaşar etiketi için 120 gün şartı
Kaşar peynirinde eski ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün en az 120 gün olgunlaştırılmış olması gerekiyor. Böylece ürünün olgunlaştırma süresiyle etiketinde kullanılan tanım arasında belirli bir koşul aranıyor.
Olgunlaştırılmış peynirlerin etiketlerinde olgunlaştırma süresine ilişkin bilgi bulunacak. Küf kültürüyle üretilen peynirlerde ise kullanılan kültüre yönelik açıklamaya yer verilecek.
Düzenleme, peynir çeşitlerinin sınıflandırılması ve tüketiciye sunulmasında kullanılan bilgileri de kapsıyor.
Peynirlerin saklama ve satış sıcaklığı ne olacak?
Tebliğde tanımlanan peynirlerin ve telemelerin muhafaza, taşıma ve satış süreçlerinde 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması gerekiyor.
Bu şart yalnızca üretim tesislerini değil, ürünlerin taşınması ve piyasaya sunulması aşamalarını da ilgilendiriyor.
Üreticiler için son uyum tarihi 30 Nisan 2027
Yeni tebliğ 10 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi ancak daha önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süresi verildi. Geçiş hükümleri kapsamında bu süre boyunca önceki düzenlemenin ilgili hükümleri uygulanabilecek.
Uyum tarihinden önce piyasaya sunulan dilimlenebilir eritme peynirleri dışındaki ürünlerin raf ömürleri sona erene kadar satışına izin veriliyor.
Yeni kurallara uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri ise 30 Nisan 2027 sonrasında piyasada bulunamayacak.
Bu nedenle düzenleme, piyasadaki bütün peynirlerin hemen raflardan kaldırılması anlamına gelmiyor. Ürün türüne ve geçiş hükümlerine göre farklı uygulamalar bulunuyor.
Yeni kurallara aykırılıklarda 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili idari yaptırım hükümleri uygulanacak.
