Mali Suçları Araştırma Kurulu, Mali Eylem Görev Gücünün Türkiye'ye ilişkin 5'inci Tur Karşılıklı Değerlendirme Raporunun 23 Eylül 2026 tarihinde yayımlandığını açıkladı. MASAK'ın resmi duyurusuna göre Türkiye, FATF'in 40 tavsiyesinin 38'ine teknik uyum sağladı. Etkililik değerlendirmesinde ise 11 kısa vadeli çıktının 3'ünde “Önemli Ölçüde Etkili”, 8'inde “Ilımlı Ölçüde Etkili” sonucu verildi.
40 tavsiyenin 38'inde teknik uyum
FATF değerlendirmeleri, ülkelerin kara para aklama, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanıyla mücadele sistemlerini farklı boyutlarıyla inceliyor. Teknik uyum başlığı, mevzuat ve düzenleyici çerçevenin FATF standartlarıyla ne ölçüde örtüştüğüne odaklanıyor. MASAK'ın duyurusunda Türkiye'nin bu başlıkta 40 tavsiyenin 38'ine uyumlu bulunduğu belirtildi.
Bu oran, rapordaki değerlendirmelerin tamamının tek bir puandan ibaret olmadığı gerçeğini değiştirmiyor. FATF sistemi yalnızca kanun ve düzenlemelerin varlığına değil, bu düzenlemelerin uygulamada ne kadar etkili olduğuna da bakıyor. Bu nedenle raporda teknik uyumun yanında ayrı bir etkililik değerlendirmesi bulunuyor.
Etkililikte 11 ayrı çıktı değerlendirildi
MASAK'ın açıkladığı sonuçlara göre etkililik bakımından 11 kısa vadeli çıktı incelendi. Türkiye bunların 3'ünde “Önemli Ölçüde Etkili”, 8'inde ise “Ilımlı Ölçüde Etkili” olarak değerlendirildi. Bu sınıflandırma, mücadelenin farklı alanlarında sistemin uygulamadaki sonuçlarının ayrı ayrı ele alındığını gösteriyor.
MASAK, rapor sonuçlarının Türkiye'nin mevzuat çalışmaları, kurumsal düzenlemeleri ve uygulamalarıyla kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapasitesini güçlendirdiğini ortaya koyduğunu belirtiyor. Kurumun açıklaması, değerlendirme sürecinin yalnız finans sektörünü değil, suç gelirleriyle mücadelede rolü bulunan daha geniş bir kurumsal yapıyı ilgilendirdiğine işaret ediyor.
Gri liste açısından ne ifade ediyor?
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile MASAK tarafından kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerde Türkiye'nin stratejik eksiklik taşıyan ülkelerin izlendiği gri liste açısından risk bulunmadığı vurgulandı. Burada “gri liste” ifadesi, FATF tarafından artırılmış izlemeye tabi tutulan ülkeleri tanımlamak için kullanılıyor. Türkiye daha önce bu süreçte yer almış, 2024 yılında artırılmış izleme listesinden çıkarılmıştı.
Yeni karşılıklı değerlendirme raporu ise daha geniş kapsamlı bir inceleme niteliğinde. Bu nedenle rapordaki teknik uyum ve etkililik sonuçlarının doğru okunması gerekiyor. 40 tavsiyenin 38'ine uyum bilgisi teknik uyum başlığına aitken, 11 kısa vadeli çıktıya ilişkin sonuçlar sistemin uygulamadaki etkililiğini değerlendiriyor.
FATF neden önemli?
FATF, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele için uluslararası standartlar geliştiren hükümetler arası bir yapı. Ülkelerin bu standartlara uyumu finansal sistemlerin güvenilirliği, sınır ötesi işlemler ve uluslararası mali ilişkiler açısından yakından izleniyor. Karşılıklı değerlendirme raporları da ülkelerin güçlü yönlerinin ve geliştirilmesi gereken alanlarının ayrıntılı biçimde incelendiği temel belgeler arasında bulunuyor.
Bu raporların sonuçları bankalar, finans kuruluşları ve düzenleyici kurumlar kadar uluslararası yatırımcılar tarafından da takip edilebiliyor. Bununla birlikte bir ülkenin mali ve ekonomik görünümünü yalnız FATF değerlendirmesine indirgemek doğru değil. Rapor, özellikle kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele sisteminin uluslararası standartlar çerçevesindeki durumunu ölçüyor.
Çalışmalar 2026-2030 döneminde devam edecek
MASAK açıklamasında mücadelenin önümüzdeki dönemde de sürdürüleceği mesajı verildi. Türkiye'nin ilgili strateji belgeleri ve kurumsal çalışmalar doğrultusunda mali sistemin güvenliğini güçlendirmeye yönelik uygulamalarının devam etmesi bekleniyor. FATF değerlendirmelerinde belirlenen alanlar da sonraki politika ve uygulama çalışmalarında referans noktalarından biri olabiliyor.
23 Eylül'de yayımlanan 5'inci Tur Karşılıklı Değerlendirme Raporu böylece Türkiye'nin güncel FATF değerlendirmesini ortaya koydu. Teknik uyumda 40 tavsiyenin 38'ine uyum ve etkililikte açıklanan 3 önemli, 8 ılımlı sonuç, raporun kamuoyuna yansıyan temel göstergeleri oldu. Ayrıntılı değerlendirmeyi incelemek isteyenler için MASAK'ın resmi duyurusu ve FATF tarafından yayımlanan rapor esas kaynak niteliğinde.
