Tarım ve Orman Bakanlığının 23 Eylül 2026 tarihli gıda denetimi güncellemesinde zeytinyağı ürünleri öne çıktı. Bakanlığın “Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar” listesine 21 zeytinyağı ürünü eklendi ve söz konusu ürünlerde zeytinyağına tohum yağı karıştırıldığı tespiti kamuoyuyla paylaşıldı. Güncelleme, özellikle internetten veya farklı satış kanallarından zeytinyağı satın alan tüketiciler açısından ürün bilgilerini resmî kayıtlar üzerinden kontrol etmenin önemini yeniden gündeme getirdi.
21 üründe tohum yağı tespiti açıklandı
23 Eylül’de yayımlanan listede farklı illerde faaliyet gösteren üretici ve satıcılara ait zeytinyağı ürünleri yer aldı. Bakanlığın kamuoyu duyurusuna yansıyan tespit, bu ürünlerin zeytinyağı olarak satışa sunulmasına rağmen içeriklerinde tohum yağlarının bulunması oldu. Listede farklı ambalaj büyüklüklerinde naturel sızma, sızma ve soğuk sıkım olarak tanımlanan ürünler bulunuyor.
Taklit ve tağşiş listeleri, Bakanlığın denetim ve laboratuvar sonuçlarına göre mevzuata aykırılığı kesinleşen ürün ve işletme bilgilerini kamuoyuna açıklamasına dayanıyor. Bu nedenle bir ürünün listede yer alması, sosyal medya iddiasından farklı olarak resmî denetim sürecine dayalı bir kayıt niteliği taşıyor. Tüketicilerin güncel kayıtları kontrol ederken yalnız marka adına değil, üretici, ürün adı, parti veya seri bilgileri gibi ayrıntılara da bakması gerekiyor.
Tohum yağı karıştırılması neden önemli?
Zeytinyağı, üretim yöntemi ve ürünün niteliğine göre belirli kalite sınıflarıyla satışa sunuluyor. Daha düşük maliyetli başka bitkisel yağların zeytinyağına karıştırılması, ürünün beyan edilen niteliğini değiştirdiği için tüketicinin yanıltılmasına yol açıyor. Etiketinde yalnız zeytinyağı olduğu belirtilen bir üründe başka bitkisel yağ bulunması, ürünün içeriğinin beyanla uyuşmadığı anlamına geliyor.
Bu durum yalnız fiyat ve kalite açısından değil, güvenilir gıda alışverişi açısından da önem taşıyor. Tüketici ödediği bedelin karşılığında etikette belirtilen ürünü satın aldığını varsayıyor. Bu nedenle Bakanlığın açıkladığı taklit ve tağşiş kayıtları, piyasa denetiminin yanı sıra tüketicinin ürün seçerken kullanabileceği bir doğrulama kaynağı işlevi görüyor.
Listede farklı şehirlerden ürünler bulunuyor
Güncellemeye yansıyan ürünler arasında Aydın, Hatay ve İzmir gibi farklı illerde kayıtlı işletmelerin ürünleri bulunuyor. Kamuoyuna yansıyan listede çeşitli marka ve ambalaj türleri yer alırken ortak tespit, zeytinyağına tohum yağı karıştırılması oldu. Bu nedenle yalnız belirli bir şehirde üretilen veya satılan ürünlere yönelik genel bir sonuç çıkarmak doğru değil; değerlendirme ürün ve işletme bazında yapılmalı.
Benzer şekilde bir markanın belirli bir ürününün veya belirli parti bilgilerinin listede yer alması, piyasadaki her zeytinyağı ürününün güvenilir olmadığı anlamına gelmiyor. Tüketicilerin genelleme yapmak yerine Bakanlığın yayımladığı güncel kayıtlardaki ürün adı, üretici ve diğer tanımlayıcı bilgileri kontrol etmesi daha sağlıklı bir yaklaşım.
Tüketici ürünü nasıl kontrol edebilir?
Şüphe duyulan bir ürün için öncelikle Tarım ve Orman Bakanlığının kamuoyu duyuru sistemindeki güncel taklit-tağşiş ve sağlığı tehlikeye düşürecek gıda listeleri kontrol edilebilir. Ürünün etiketi, işletme kayıt bilgisi, lot veya parti numarası ve son tüketim tarihi gibi veriler resmî listedeki kayıtla karşılaştırılmalı. Özellikle çok düşük fiyatla satışa sunulan, üretici bilgileri belirsiz veya etiketi eksik ürünlerde daha dikkatli olunması gerekiyor.
Zeytinyağının rengine, kokusuna veya tadına bakarak tek başına kesin bir tağşiş tespiti yapmak mümkün değil. Güvenilir sonuç için laboratuvar analizi gerekiyor. Bu nedenle evde yapılan basit “donma testi” gibi yöntemler üzerinden kesin hüküm vermek yerine, Bakanlığın denetim kayıtları ve yetkili laboratuvar sonuçları esas alınmalı.
53 yeni uygunsuzluk kaydı kamuoyuna yansıdı
23 Eylül güncellemesi yalnız zeytinyağıyla sınırlı kalmadı. Kamuoyuna yansıyan bilgilerde et ürünleri, baharat ve başka gıda gruplarında da yeni uygunsuzluk kayıtları bulunduğu, toplamda 53 yeni kaydın listelere eklendiği bildirildi. Bazı ürünlerde kullanımına izin verilmeyen boya, bazı et ürünlerinde ise farklı hayvan türleri veya sakatat tespitleri yer aldı.
Tüketiciler açısından en doğru yaklaşım, belirli aralıklarla güncellenen resmî listeleri takip etmek ve satın alınan ürünün bilgilerini gerektiğinde bu kayıtlarla karşılaştırmak. 23 Eylül’de açıklanan 21 zeytinyağı kaydı da zeytinyağı alışverişinde yalnız marka algısına veya ambalaja değil, güncel resmî denetim sonuçlarına da bakılması gerektiğini gösteriyor.
